Uzmanlık alanıÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları
0–18 Yaş · Ankara Beştepe
Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Tanı ve Tedavi Alanları
Uzm. Dr. Emine Taşyürek
Duygusal, davranışsal, gelişimsel ve akademik güçlükler; çocuğun yaşı,
gelişim öyküsü, aile yaşamı ve okul çevresiyle birlikte değerlendirilir.
Amaç yalnızca belirtileri adlandırmak değil, çocuğun ihtiyaçlarını ve
güçlü yönlerini anlayarak kişiye özgü bir yol haritası oluşturmaktır.
GelişimselYaşa ve gelişim dönemine uygun değerlendirme
BütüncülÇocuk, aile ve gerektiğinde okul bilgisi
Kişiye özgüİhtiyaca göre planlanan tedavi ve izlem
Belirtiden bütüne
Çocuk ve ergen psikiyatrik değerlendirmesi nasıl yapılır?
Çocuklarda ve ergenlerde aynı belirti farklı nedenlerle ortaya çıkabilir.
Örneğin dikkat dağınıklığı; DEHB ile ilişkili olabileceği gibi kaygı,
duygudurum güçlükleri, uyku sorunları, öğrenme güçlüğü veya yaşam koşullarıyla
da bağlantılı olabilir. Bu nedenle değerlendirme tek bir belirtiye ya da
yalnızca bir test sonucuna dayanmaz.
İlk görüşmede başvuru nedeni, gelişim öyküsü, aile gözlemleri, okul yaşamı,
akran ilişkileri, tıbbi geçmiş ve günlük işlevsellik birlikte ele alınır.
Klinik gereklilik varsa öğretmen bilgisi, ölçekler ve uygun psikolojik ya da
psikiyatrik testler değerlendirmeye eklenebilir.
Elde edilen bilgiler; ayırıcı tanı, eşlik eden güçlükler ve çocuğun güçlü
yönleri açısından değerlendirilir. Sonuçlar aileyle anlaşılır biçimde
paylaşılır ve ihtiyaçlara göre izlem planı oluşturulur.
İlk görüşmeden izleme kadar
Dört aşamada değerlendirme süreci
Her başvurunun kapsamı yaşa ve klinik ihtiyaca göre değişir; temel yaklaşım
farklı bilgi kaynaklarını birlikte değerlendirmektir.
01
Başvuru nedenini anlamak
Belirtilerin ne zaman başladığı, hangi ortamlarda görüldüğü ve günlük yaşama etkisi ele alınır.
02
Çocuk veya ergenle görüşmek
Yaşa uygun görüşme ve gözlemle duygusal, davranışsal, sosyal ve bilişsel alanlar değerlendirilir.
03
Gerekli ek bilgileri toplamak
Gerektiğinde aile ve okul bilgileri, ölçekler, testler veya diğer uzman görüşleri sürece dahil edilir.
04
Yol haritasını birlikte oluşturmak
Değerlendirme bulguları aileyle paylaşılır; tedavi, destek ve izlem seçenekleri birlikte planlanır.
Nörogelişimsel ve akademik alanlar
Dikkat, öğrenme ve gelişimle ilişkili başvurular
Bu alanlarda değerlendirme; gelişim öyküsü, ev ve okul gözlemleri,
akademik işlevsellik ve gerekli olduğunda uygun testlerle desteklenir.
Belirtiler kalıcıysa, giderek artıyorsa ya da çocuğun ev, okul, sosyal yaşam veya öz bakım işlevlerini belirgin biçimde etkiliyorsa uzman değerlendirmesi düşünülebilir.
Yaşam dönemleri ve zorlayıcı deneyimler
Ergenlik, akademik baskı ve aile yaşamındaki değişimler
Bazı başvurular tek bir tanıdan çok gelişimsel bir dönem, yaşam olayı
veya aile sistemindeki değişimle ilişkilidir. Destek planı bu bağlama göre oluşturulur.
Tek bir yöntem değil, ihtiyaca göre bir araya getirilen seçenekler
Tedavi planı tanıya, belirtilerin şiddetine, yaşa, gelişim düzeyine,
günlük işlevselliğe, aile koşullarına ve çocuğun güçlü yönlerine göre
oluşturulur. Her çocuk için aynı yol izlenmez.
Bazı durumlarda psikoeğitim ve ebeveyn rehberliği yeterli olabilir;
bazı durumlarda psikoterapi, okul iş birliği ve gerektiğinde ilaç tedavisi
birlikte değerlendirilebilir. Planın etkisi ve olası güçlükleri düzenli
izlem görüşmelerinde gözden geçirilir.
Kendine ya da başkasına zarar verme düşüncesi veya girişimi, gerçeklikle
bağın belirgin biçimde bozulması, kontrol edilemeyen şiddet davranışı ya da
güvenliği tehdit eden ani bir durumda randevu beklemeyin; 112 Acil
Çağrı Merkezini arayın veya en yakın acil servise başvurun.
Sık sorulan sorular
Tanı ve tedavi süreci hakkında
İlk değerlendirme öncesinde ailelerin en sık merak ettiği başlıklar.
İlk görüşmeye çocuk da katılmalı mı?
Görüşmenin biçimi çocuğun yaşına ve başvuru nedenine göre planlanır. Bazı durumlarda önce ebeveynle, bazı durumlarda çocuk veya ergenle birlikte başlanabilir.
Tek görüşmede tanı konur mu?
Bazı başvurularda ilk görüşme yeterli bilgi sağlayabilir; bazı durumlarda birden fazla görüşme, okul bilgisi, ölçek, test veya başka uzman değerlendirmesi gerekebilir.
Her değerlendirmede test uygulanır mı?
Hayır. Testler yalnızca yanıtlanması gereken klinik soruya katkı sağlayacaksa önerilir ve sonuçları klinik görüşmeyle birlikte yorumlanır.
Her çocukta ilaç tedavisi gerekir mi?
Hayır. Tedavi; psikoeğitim, ebeveyn rehberliği, psikoterapi, okul düzenlemeleri ve gerektiğinde ilaç seçeneğini içerebilir. Karar çocuğun bireysel ihtiyacına göre verilir.
Okuldan bilgi alınması gerekli midir?
Belirtilerin okul ortamındaki görünümü önemliyse, ailenin bilgisi ve uygun iletişim çerçevesinde öğretmen veya rehberlik servisinden bilgi istenebilir.
Online görüşme her başvuru için uygun mudur?
Online görüşmenin uygunluğu yaş, başvuru nedeni, mahremiyet, güvenlik ve yüz yüze gözlem gereksinimine göre değerlendirilir.
Randevu ve iletişim
Değerlendirme sürecini birlikte planlayalım
Çocuğunuzun veya gencin yaşadığı güçlükle ilgili görüş almak için
Ankara Beştepe’deki kliniğe ulaşabilirsiniz.
Önemli bilgilendirme: Bu sayfa genel bilgi sunar; muayene,
kişisel tıbbi değerlendirme, tanı veya tedavinin yerini tutmaz. Tanı ve tedavi
kararı yalnızca hekim değerlendirmesi sonucunda verilebilir.
