Yoğun ayrılık kaygısı
Ebeveynden ayrılamama, sürekli terk edilme korkusu, uykuya geçememe veya tekrar eden kabuslar.
İçeriğe geç
01
02
03
04
05
06
Yapılabilecekler Kaçınılacaklar
Uyum · Ebeveyn iş birliği · Güvenli rutinler
Ankara’da Boşanma Sürecinde Çocuk ve Ergenlere Psikolojik Destek
Boşanma, çocuklar için aile düzeninin yeniden kurulmasını gerektiren önemli bir yaşam değişikliğidir. Üzüntü, öfke, kaygı veya iki ebeveyn arasında kalma hissi görülebilir. Amaç her tepkiyi hastalık olarak görmek değil; çocuğun güven duygusunu, ilişkilerini ve günlük işlevini korumaktır.
- Yaşa göre yaklaşımÇocuğun gelişim düzeyine uygun açıklama
- Çatışmadan korumaAracı ve taraf hâline getirmeme
- Güvenli geçişlerÖngörülebilir rutin ve ebeveyn iş birliği
Destek odağıGüven · İlişki · Günlük işlevsellik
Çocuğun tepkisi yaşa ve aile bağlamına göre değişir
Boşanma sürecinde çocuklar neler yaşayabilir?
Küçük çocuklar ayrılığın geçici olduğunu düşünebilir, kendilerini sorumlu tutabilir veya ebeveynlerinden birini kaybetmekten korkabilir. Uyku, tuvalet alışkanlığı, ayrılma güçlüğü ve davranışlarda geriye dönüş görülebilir.
Okul çağındaki çocuklar üzüntü, öfke, sadakat çatışması, derslerde düşüş veya bedensel yakınmalar yaşayabilir. Ergenler aileden uzaklaşma, yoğun öfke, riskli davranışlar ya da bir ebeveyni koruma sorumluluğu üstlenme eğilimi gösterebilir.
Boşanmanın kendisi kadar çatışmanın şiddeti, belirsizlik, çocuğun aracı yapılması, ekonomik/okul/ev değişiklikleri ve ebeveynlerin erişilebilirliği uyumu etkiler. Sakin açıklama, tutarlı bakım ve çocuğun her iki ebeveynle güvenli ilişkisinin desteklenmesi koruyucudur.
Uzm. Dr. Emine Taşyürek hakkında →Geçici zorlanma ile belirgin işlev kaybı ayrılır
Ne zaman profesyonel destek düşünülmelidir?
Tek bir tepki yerine şiddet, süre, çocuğun gelişim düzeyi ve ev–okul–sosyal yaşama etkisi değerlendirilir.
Uzayan çökkünlük
İçe kapanma, ilgi kaybı, umutsuzluk, sık ağlama veya değersizlik düşüncelerinin sürmesi.
Öfke ve davranış sorunları
Saldırganlık, kurallara uyumda belirgin bozulma, evden kaçma veya riskli davranışlar.
Okul işlevinde gerileme
Devamsızlık, ders başarısında belirgin düşüş, okul reddi veya akran ilişkilerinde bozulma.
Bedensel ve gelişimsel belirtiler
Açıklanamayan ağrılar, iştah/uyku değişimi, alt ıslatma veya daha küçük yaş davranışlarına dönüş.
Sadakat çatışması
Bir ebeveyni seçmeye zorlanma, mesaj taşıma, sır saklama veya yetişkin sorumluluğu üstlenme.
Güvenlik önceliği: Aile içi şiddet, istismar şüphesi, kaçırılma/tehdit, kendine zarar düşüncesi ya da çocuğun güvenliğini etkileyen acil bir durum varsa rutin randevuyu beklemeyin; 112 ve uygun resmî destek birimlerine başvurun.
Çocuk, ebeveyn çatışmasının hakemi değildir
Değerlendirme nasıl yapılır?
Çocuğun ruhsal gereksinimleri aile ve okul bağlamında ele alınır; klinik değerlendirme velayet veya kusur belirleme amacı taşımaz.
- 01
Süreç ve değişiklikler
Ayrılığın zamanı, çocuğa nasıl açıklandığı, ev–okul düzeni, görüşme geçişleri ve çatışma düzeyi ele alınır.
- 02
Çocuğun görüşmesi
Yaşa uygun yöntemlerle duygular, düşünceler, güven algısı, kendini suçlama ve günlük işlev değerlendirilir.
- 03
Ebeveyn görüşmeleri
Bakım düzeni, iletişim biçimi, tutarlılık, güçlü yönler ve çocuğu çatışmadan koruma kapasitesi ele alınır.
- 04
Okul ve eşlik eden durumlar
Gerekirse okul bilgisi alınır; kaygı, depresyon, travma veya davranış sorunları için ayrıntılı değerlendirme yapılır.
Sınırların açıklığı: Tedavi amaçlı klinik görüşme ile mahkeme için velayet/kişisel ilişki değerlendirmesi farklı süreçlerdir. Çocuğun terapisi taraflar arası delil veya mesaj aracı hâline getirilmemelidir.
Çocuğun ihtiyacına göre aile ve bireysel çalışma
Psikolojik destek nasıl planlanır?
Her çocuk terapiye ihtiyaç duymaz. Destek; belirtilerin düzeyi, aile çatışması ve çocuğun uyum kapasitesine göre planlanır.
Ebeveyn danışmanlığı
Boşanmanın nasıl anlatılacağı, soruların yanıtlanması, ortak mesaj ve çatışmayı çocuktan uzak tutma çalışılır.
Çocukla bireysel destek
Duyguları tanıma, kendini suçlamayı azaltma, kaygıyla baş etme ve değişen düzene uyum desteklenir.
Güvenli rutinler
Uyku, okul, geçiş ve iletişim düzeni mümkün olduğunca öngörülebilir ve yaşa uygun hâle getirilir.
Ebeveyn–çocuk ilişkisi
Çocuğun her ebeveynle güvenli, tutarlı ve bakım veren ilişkisinin korunmasına yönelik öneriler geliştirilir.
Okul iş birliği
Gerektiğinde rehberlik servisiyle çocuğun mahremiyetini koruyan destek ve akademik düzenleme planlanır.
Eşlik eden sorunların tedavisi
Depresyon, kaygı, travma veya davranış sorunu saptanırsa uygun psikoterapi ve gerektiğinde tıbbi tedavi eklenir.
Çocuğa verilecek temel mesaj
“Bu senin suçun değil; ikimiz de ebeveynin olmaya devam edeceğiz”
Güven ve süreklilik sağlayın
- Haberi mümkünse sakin ve ortak bir dille verin.
- Nelerin değişeceğini ve aynı kalacağını somut anlatın.
- Çocuğun iki ebeveyni sevmesine izin verin.
- Sorulara yaşına uygun, dürüst yanıtlar verin.
- Rutinleri ve verilen sözleri mümkün olduğunca koruyun.
Çocuğu yetişkin çatışmasına çekmeyin
- Diğer ebeveyni çocuğun yanında kötülemeyin.
- Çocuğu haberci, sırdaş veya hakem yapmayın.
- Mahkeme ve maddi ayrıntıları çocuğa yüklemeyin.
- Sevgi veya görüşmeyi ödül/ceza olarak kullanmayın.
- Çocuğun söylediklerini sorgu gibi toplamaya çalışmayın.
Sık sorulan sorular
Boşanma sürecinde çocuk desteği hakkında
Yanıtlar genel bilgi amaçlıdır; aileye özgü klinik veya hukuki değerlendirme yerine geçmez.
Boşanmayı çocuğa ne zaman söylemeliyiz?
Karar yeterince netleştiğinde, çocuğun hazırlanmasına zaman tanıyacak ancak uzun belirsizlik yaratmayacak bir zamanda anlatılması uygundur. Yaşa göre somut bilgi verin.
Ayrılığın nedenini ayrıntılı anlatmalı mıyız?
Yetişkin ilişkisine ait suçlama, sadakatsizlik veya maddi ayrıntılar çocuğa yüklenmemelidir. Kısa, dürüst ve iki ebeveynin de onu sevmeye devam edeceğini vurgulayan açıklama tercih edilir.
Çocuğumuz hiç tepki vermiyor; sorun yok mu?
Bazı çocuklar duygularını hemen göstermeyebilir. Günlük işlev, uyku, okul ve davranışları izleyin; konuşmaya zorlamadan ulaşılabilir olun.
Her çocuk terapi almalı mı?
Hayır. Birçok çocuk tutarlı ebeveyn desteğiyle uyum sağlayabilir. Belirgin, uzayan veya işlevi bozan belirtilerde değerlendirme düşünülür.
Çocuk hangi ebeveyni istediğine karar vermeli mi?
Çocuğun görüşü yaşına uygun biçimde dinlenebilir; ancak yetişkin kararının sorumluluğu çocuğa yüklenmemelidir ve taraf seçmeye zorlanmamalıdır.
Diğer ebeveyn görüşmeye katılmıyorsa destek mümkün mü?
Evet, mevcut bakım verenle ebeveyn danışmanlığı başlayabilir. Çocuğun yararı ve yasal onam/velayet koşulları çerçevesinde süreç planlanır.
Online ebeveyn görüşmesi yapılabilir mi?
Uygun durumlarda ebeveyn danışmanlığı online yürütülebilir. Çocuğun doğrudan değerlendirmesi, güvenlik riski veya yoğun çatışmada yüz yüze görüşme gerekebilir.
Randevu ve iletişim
Çocuğunuzu çatışmanın dışında tutan bir destek planlayalım
Ankara Beştepe’de çocuk, ergen ve ebeveyn değerlendirmesi hakkında bilgi alabilirsiniz.
Önemli bilgilendirme: Bu sayfa genel bilgi sunar; psikiyatrik değerlendirme, psikoterapi, hukuki görüş veya velayet değerlendirmesinin yerini tutmaz.