Otizm ADOS ve ADOS-2 Tanı Testi: Ankara’da Otizm Değerlendirmesinin Altın Standardı

Autism Diagnostic Observation Schedule (ADOS-2), Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) tanısında dünyada güvenilirliği en yüksek kabul edilen, standartlaştırılmış bir gözlem aracıdır. Ankara çocuk ve ergen psikiyatrisi uzmanı Uzm. Dr. Emine Taşyürek, OSB şüphesi taşıyan bireylerin sosyal etkileşim, iletişim, oyun ve hayal gücü becerilerini doğal bir etkileşim ortamında analiz etmek için ADOS-2 protokollerini kullanmaktadır. Bu test, sadece bir teşhis aracı değil, aynı zamanda çocuğun ihtiyaç duyduğu eğitim ve terapi desteğinin kapsamını belirleyen bilimsel bir pusuladır.

Otizm ADOS-2 Tanı Testi Nedir?

ADOS-2, yarı yapılandırılmış bir değerlendirme sürecidir. Uygulayıcı, çocukla belirli sosyal senaryoları (Örn: Doğum günü partisi oyunu, balonla oynama, resim anlatma) gerçekleştirirken, çocuğun bu durumlara verdiği tepkileri önceden belirlenmiş bilimsel kriterlere göre kodlar. Testin en güçlü yönü, her yaşa ve her dil seviyesine uygun bir modül içermesidir:

Toddler Modülü: 12-30 ay arası, henüz konuşmayan veya tek tük kelimeleri olan bebekler için erken tanı imkanı sağlar.

Modül 1: Hiç konuşmayan veya sadece tek kelime kullanan çocuklar içindir.

Modül 2: Kelimeleri birleştirip cümle kurabilen ancak akıcı konuşamayan çocuklar içindir.

Modül 3: Akıcı konuşabilen çocuklar ve erken ergenler içindir.

Modül 4: Akıcı konuşan geç ergenler ve yetişkinler içindir.

ADOS-2 Hangi Alanları Değerlendirir?

ADOS-2 uygulaması sırasında Uzm. Dr. Emine Taşyürek, çocuğun şu dört ana alandaki performansını titizlikle gözlemler:

Sosyal Etkileşim: Göz teması, ortak dikkat (bir nesneye birlikte bakma), yüz ifadelerinin kullanımı ve sosyal gülümseme.

İletişim: Jest ve mimiklerin kullanımı, sohbeti başlatma ve sürdürme becerisi, konuşmanın tonlaması.

Oyun ve Hayal Gücü: Sembolik oyun (Örn: Boş bardaktan çay içiyormuş gibi yapma) ve oyuncakları amacına uygun kullanma.

Sınırlı ve Yinelenen Davranışlar: El çırpma, kendi etrafında dönme gibi stereotipik hareketler veya nesnelere yönelik aşırı ilgi takıntıları.

Erken Müdahale: Özellikle Toddler modülü sayesinde 1-2 yaş aralığında teşhis konulması, beynin en plastik olduğu dönemde özel eğitime başlanmasını sağlar.

Ayırıcı Tanı: Sosyal kaygı, Dil Bozukluğu veya DEHB gibi durumlar bazen otizmle karışabilir. ADOS-2, bu durumların OSB’den ayırt edilmesinde klinik bir kanıt sunar.

Bireyselleştirilmiş Yol Haritası: Test sonuçları, çocuğun hangi sosyal becerilerde desteğe ihtiyaç duyduğunu netleştirerek; Oyun Terapisi, Dil ve Konuşma Terapisi veya Ergoterapi planlamasına rehberlik eder.

Neden Uzm. Dr. Emine Taşyürek ve ADOS-2?

Otizm tanısı, sadece test sonuçlarına dayanarak konulmaz; testin uzman bir hekimin klinik tecrübesiyle yorumlanması esastır. Uzm. Dr. Emine Taşyürek, Ankara’daki muayenehanesinde ADOS-2 bulgularını ailenin verdiği gelişim öyküsü ve klinik gözlemleriyle birleştirerek "bütüncül bir değerlendirme" sunar. Aileler, test sonrasında çocuklarının güçlü yönlerini ve geliştirilmesi gereken alanlarını somut raporlarla öğrenirler.

Otizm spektrumunda "bekle ve gör" yaklaşımı zaman kaybına yol açabilir. Erken tanı, çocuğunuzun hayat boyu sürecek olan bağımsızlık ve sosyal uyum becerilerinin anahtarıdır. Ankara çocuk ve ergen psikiyatristi Uzm. Dr. Emine Taşyürek, ADOS-2 testi ve profesyonel rehberliği ile bu yolda yanınızdadır.