İstemsiz yeniden yaşantılama
Kâbuslar, anı parçaları, oyunda tekrarlama veya tetikleyicilerle yoğun duygusal/bedensel tepki.
İçeriğe geç
01
02
03
04
05
06
Yapılabilecekler Kaçınılacaklar
Travma değerlendirmesi · Hazırlık · Güvenlik
Ankara’da Çocuk ve Ergenler İçin EMDR Terapisi
EMDR (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme), travma sonrası belirtilerin tedavisinde uygun olgularda değerlendirilebilen yapılandırılmış bir psikoterapi yaklaşımıdır. Yalnız travmatik olay yaşamış olmak EMDR başlanması için yeterli değildir; önce tanı, gelişim, güvenlik, kaynaklar ve başka tedavilerin uygunluğu değerlendirilir.
- Tanıya dayalıTravma öyküsü ile güncel belirtiler birlikte
- AşamalıDeğerlendirme ve hazırlık atlanmaz
- Yaşa uyarlanmışDil, süre ve ebeveyn katılımı
Terapi odağıGüvenlik · Hazırlık · İşleme · İzlem
Travmatik anıyı silmek değil, ilişkili sıkıntıyı işlemek
EMDR terapisi nedir?
EMDR; öykü alma, hazırlık, hedef anının belirlenmesi, işleme, kapanış ve yeniden değerlendirme gibi aşamalardan oluşur. Seanslarda göz hareketleri, dönüşümlü dokunsal uyarım veya ses gibi iki taraflı uyarım yöntemleri kullanılabilir.
Amaç anıyı unutturmak ya da geçmişi değiştirmek değildir. Travmatik anıyla ilişkili görüntü, düşünce, duygu ve beden tepkilerinin daha az rahatsız edici ve daha işlevsel biçimde işlenmesi hedeflenir.
Çocuk ve gençlerde dil, seans süresi, çizim/öykü kullanımı, ebeveyn katılımı ve hedef seçimi gelişim düzeyine göre uyarlanır. Terapinin etkisi yalnız seans içi sıkıntıya değil; uyku, kaçınma, okul ve ilişki işlevine göre izlenir.
Uzm. Dr. Emine Taşyürek hakkında →Travma öyküsü tek başına tedavi seçtirmez
EMDR ne zaman değerlendirilebilir?
Özellikle travma sonrası stres belirtilerinde, yaşa uyarlanmış travma odaklı BDT gibi diğer kanıta dayalı seçeneklerle birlikte uygunluk değerlendirilir.
Kaçınma
Olayı hatırlatan kişi, yer, konuşma, etkinlik veya duyulardan belirgin biçimde kaçınma.
Aşırı uyarılmışlık
İrkilme, sürekli tetikte olma, öfke, uyku güçlüğü veya bedensel alarm hâli.
Olumsuz inanç ve duygu
“Ben güvende değilim”, “Benim suçum” gibi travmayla ilişkili düşünce, utanç veya suçluluk.
İşlev kaybı
Belirtilerin okul, arkadaşlık, aile, uyku veya günlük etkinlikleri belirgin etkilemesi.
Hazırlık kapasitesi
Çocuğun güvenli ortamı, destekleyici yetişkini ve seans sonrası düzenlenme olanaklarının bulunması.
Öncelik: Devam eden istismar/şiddet, güvenli olmayan yaşam koşulu, akut intihar riski, ağır dissosiyasyon, psikoz veya mani varsa önce güvenlik ve uygun tedavi düzeyi sağlanır; travmatik anının işlenmesine hemen başlanmaz.
Sekiz aşamalı çerçevede değerlendirme ve hazırlık
EMDR süreci nasıl planlanır?
Süreç yalnız göz hareketlerinden ibaret değildir. Hazırlık, hedef seçimi, kapanış ve yeniden değerlendirme klinik güvenliğin parçalarıdır.
- 01
Öykü, tanı ve risk değerlendirmesi
Travma, belirtiler, gelişim, dissosiyasyon, aile, okul, ilaçlar ve güvenlik ayrıntılı ele alınır.
- 02
Hazırlık ve kaynak geliştirme
Terapi çerçevesi açıklanır; durdurma sinyali, şimdiye yönelme ve seans sonrası destek planlanır.
- 03
Hedef ve işleme
Uygun hedef anı, düşünce, duygu ve beden tepkisi belirlenir; iki taraflı uyarım yapılandırılmış biçimde kullanılır.
- 04
Kapanış ve yeniden değerlendirme
Seans güvenli biçimde kapatılır; sonraki görüşmede belirti, işlev ve hedefteki değişim gözden geçirilir.
Çocuğun kontrolü: Çocuk durdurma işaretini kullanabilir, ara isteyebilir ve uygulama biçimi gelişim düzeyine göre değiştirilebilir. İşleme rıza ve terapötik iş birliği içinde yapılır.
Travma bilgili ve gelişime duyarlı uygulama
Güvenli EMDR planının bileşenleri
Uygunluk yalnız tanıya değil; zamanlama, çevresel güvenlik ve çocuğun kaynaklarına da bağlıdır.
Doğru tanı
Travma sonrası belirtiler; kaygı, OKB, depresyon, psikoz, otizm özellikleri ve tıbbi durumlarla ayrıştırılır.
Stabil yaşam koşulu
Devam eden tehdit veya istismarda önce korunma ve güvenli ortam sağlanır.
Hazırlık becerileri
Çocuğun şimdiye yönelme, durdurma, destek isteme ve seans sonrası düzenlenme kapasitesi güçlendirilir.
Ebeveyn desteği
Ebeveyne baskısız dinleme, rutin, tetikleyici yönetimi ve seans sonrası destek konusunda rehberlik verilir.
Alternatif tedaviler
Travma odaklı BDT ve diğer uygun yaklaşımlar çocuğun yaşı, tercihi ve klinik gereksinimiyle değerlendirilir.
İşlevsel izlem
Kâbus, kaçınma, uyarılmışlık kadar okul, uyku, ilişki ve günlük katılımdaki değişim izlenir.
Ebeveyn ve bakım veren için
Travma anlatısını zorlamadan destek olmak
Güven, rutin ve seçim
- “İstersen anlatabilirsin” diyerek kontrol hissini destekleyin.
- Uyku, yemek ve okul rutinini öngörülebilir tutun.
- Seans sonrası dinlenme ve destek zamanı ayırın.
- Belirti veya güvenlik değişimini uzmana bildirin.
- Çocuğun güçlü yanlarını ve günlük işlevini fark edin.
Yeniden anlatmaya zorlamamak
- Olayı ayrıntılı ve tekrar tekrar sorgulamayın.
- “Artık unutman lazım” demeyin.
- EMDR’yi anıyı silen hızlı çözüm gibi sunmayın.
- Seans içeriğini merak nedeniyle sınamayın.
- Devam eden tehlikeyi terapiyle çözmeye çalışmayın.
Sık sorulan sorular
EMDR hakkında merak edilenler
Yanıtlar genel bilgi amaçlıdır; kişisel travma değerlendirmesi yerine geçmez.
EMDR anıyı siler mi?
Hayır. Amaç anıyı yok etmek değil, anıyla ilişkili yoğun sıkıntı ve işlevsiz anlamların daha uyumlu biçimde işlenmesini desteklemektir.
Her travma yaşayan çocuğa EMDR gerekir mi?
Hayır. Birçok çocuk doğal destekle uyum sağlar. Belirtiler, tanı, işlev kaybı ve tedavi seçenekleri değerlendirilir.
Çocuk olayı ayrıntılı anlatmak zorunda mı?
Her ayrıntıyı yüksek sesle anlatması her zaman gerekli değildir; ancak güvenli tedavi için yeterli değerlendirme ve hedef belirleme gerekir.
EMDR sadece göz hareketi midir?
Hayır. Öykü, hazırlık, hedef değerlendirmesi, işleme, kapanış ve yeniden değerlendirmeyi içeren yapılandırılmış bir süreçtir.
EMDR kaç seans sürer?
Sabit süre yoktur. Travmanın niteliği, belirtiler, gelişim, güvenlik, eşlik eden durumlar ve ilerlemeye göre değişir.
EMDR ile travma odaklı BDT arasındaki seçim nasıl yapılır?
Yaş, tanı, tercih, önceki tedavi, klinik özellikler ve terapötik uygunluk değerlendirilir; yöntemler birbirinin otomatik alternatifi değildir.
Online EMDR yapılabilir mi?
Bazı olgularda değerlendirilebilir; ancak mahremiyet, güvenlik, dissosiyasyon riski, teknik koşullar ve seans sonrası destek dikkatle planlanmalıdır.
Randevu ve iletişim
Yöntemden önce güvenlik, tanı ve uygunluğu değerlendirelim
Ankara Beştepe’de çocuk ve ergen travma değerlendirmesi hakkında bilgi alabilirsiniz.
Önemli bilgilendirme: Bu sayfa genel bilgi sunar; travma değerlendirmesi, tanı veya kişisel terapi planının yerine geçmez.