Bebek, Çocuk ve Ergenlerde Yeme - Beslenme Sorunları 

Yeme bozuklukları; çocuk ve ergenlerde yeme davranışlarını, beden algısını ve öz-şefkati derinden sarsan nöropsikiyatrik tablolardır. Özellikle ergenlik döneminde değişen vücut yapısı ve toplumsal güzellik baskısı ile tetiklenen bu sorunlar, fiziksel sağlığı hayati derecede tehdit edebilir. Ankara çocuk ve ergen psikiyatrisi uzmanı Uzm. Dr. Emine Taşyürek, yeme bozukluklarını bir buzdağına benzetir; görünen kısım "yemek" olsa da altta yatan asıl nedenler derin duygusal çatışmalardır.

Anoreksiya Nervoza: Kontrolün Gölgesinde Bir Yaşam

Anoreksiya nervoza; bireyin aşırı zayıf olmasına rağmen kendini kilolu algılaması (beden dismorfisi) ve kilo alma korkusuyla yemeği tamamen reddetmesi durumudur.

Bilişsel Çarpıtma: Kişi aynaya baktığında kemikleri sayılmasına rağmen hala "yağlı" bölgeler gördüğünü iddia eder.

Fiziksel Yıkım: Kalp ritim bozuklukları, adet kesilmesi, saç dökülmesi ve kemik erimesi gibi ağır sonuçlara yol açar.

Mükemmeliyetçilik: Genellikle akademik başarısı yüksek, "örnek çocuk" olarak bilinen ama iç dünyasında yoğun yetersizlik hisseden gençlerde görülür.

Bulimiya Nervoza: Gizli Bir Kısır Döngü
Bulimiya nervoza; kontrol edilemeyen yeme ataklarını takip eden telafi davranışları (kusma, aşırı egzersiz, müshil kullanımı) ile karakterizedir. Anoreksiyadan farkı, hastanın genellikle normal veya normale yakın kiloda olmasıdır, bu da ailenin durumu fark etmesini zorlaştırır.

Duygusal Boşalım: Yemek yeme atağı bir uyuşma sağlar, ancak sonrasında gelen yoğun suçluluk duygusu "temizlenme" (kusma) ihtiyacını doğurur.

Tıbbi Sinyaller: Sürekli kusmaya bağlı diş minelerinde aşınma, boğazda tahriş ve parmak eklemlerinde yaralar (Russell işareti) belirgindir.

Yeme Bozukluklarının Nedenleri

Yeme bozuklukları tek bir nedene bağlanamaz; biyolojik yatkınlık, aile içi dinamikler ve kültürel baskıların birleşimidir.

Nörobiyolojik: Beyindeki ödül mekanizması ve tokluk sinyallerindeki değişimler.
Sosyal Medya Etkisi: "İdeal beden" algısının filtrelenmiş görsellerle dayatılması.
Duygusal Düzenleme Güçlüğü: Kaygı ve stresle başa çıkmak için yemeğin bir "kontrol aracı" olarak kullanılması.

Ailelerin Dikkat Etmesi Gereken 10 Önemli Sinyal

Uzm. Dr. Emine Taşyürek, ailelerin aşağıdaki "kırmızı bayraklara" karşı uyanık olmasını önemle vurgular:

Ritüeller: Yemeği çok küçük parçalara bölme veya tabağın içinde sürekli gezdirme.
Gizlilik: Yemekten hemen sonra banyoya gitme ve orada uzun süre kalma.
Giyim: Vücut hatlarını gizlemek için aşırı bol ve kat kat kıyafetler seçme.
Isı Hassasiyeti: Yağ dokusu kaybına bağlı olarak sürekli üşüme ve kat kat giyinme.
Sosyal Kaçınma: İçinde yemek olan tüm sosyal organizasyonları reddetme.
Aşırı Egzersiz: Hasta veya yorgun olsa bile kalori yakmak için durmaksızın spor yapma.
Yalan Söyleme: "Ben dışarıda yedim" veya "Tokum" diyerek öğünlerden kaçma.
İlgi Kayması: Sürekli yemek tarifleri okuma veya başkalarına yemek yapma ama kendisi yememe.
Duygusal Dalgalanma: Yemek konusu açıldığında ani öfke patlamaları veya ağlama krizleri.
Fiziksel Değişim: Ciltte kuruluk, lanugo (vücutta ince tüylenme) ve bitkinlik.

Ankara 'daYeme Bozukluğu Tedavisi

Uzm. Dr. Emine Taşyürek’in Ankara’daki kliniğinde yeme bozukluğu tedavisi multidisipliner bir ekip ruhuyla yürütülür:

Tıbbi Stabilizasyon: İlk öncelik hayati fonksiyonların korunmasıdır. Beslenme uzmanı ve gerekirse dahiliye uzmanı ile koordinasyon sağlanır.
Bireysel Terapi (BDT): Çocuğun beden algısını ve "yemeği kontrol etme" ihtiyacını dönüştürmeye odaklanılır.
Aile Terapisi (Maudsley Yaklaşımı): Aileye, yeme bozukluğuyla savaşırken çocuğun yanında "destekleyici bir koalisyon" olmayı öğreten kanıta dayalı yöntemler uygulanır.
İlaç Tedavisi: Eşlik eden depresyon, obsesyon veya yoğun kaygıyı yönetmek için uzman denetiminde kullanılır.

Yeme bozuklukları, bir çocuğun sadece bedenini değil, ruhunu da hapseden bir hastalıktır. Ancak doğru zamanda, doğru uzmanla atılan adımlar tam iyileşmeyi mümkün kılar. Ankara çocuk ve ergen psikiyatrisi Uzm. Dr. Emine Taşyürek, Söğütözü/Beştepe bölgesindeki kliniğinde, çocuklarınızın kendileriyle ve yemekle olan bağlarını yeniden onarmak için yanınızdadır.