Çocuk ve Ergenlerde Bipolar Bozukluk

Çocukluk ve ergenlik dönemi, doğası gereği duygusal iniş çıkışların sık yaşandığı bir evredir. Ancak bazı çocuklar için bu dalgalanmalar normal bir gelişimin ötesine geçerek; aşırı enerji patlamaları, riskli davranışlar veya derin bir umutsuzluk sarmalına dönüşebilir. Ankara çocuk ve ergen psikiyatrisi uzmanı Uzm. Dr. Emine Taşyürek, bu keskin geçişlerin "Bipolar Bozukluk" (İki Uçlu Duygudurum Bozukluğu) habercisi olabileceğini ve erken müdahalenin çocuğun tüm hayatını kurtarabileceğini vurgulamaktadır.

Çocuk ve Ergenlerde Bipolar Bozukluk Nedir?

Bipolar bozukluk, beynin duyguları ve enerji seviyelerini düzenleme mekanizmasındaki bir aksaklıktan kaynaklanan kronik bir rahatsızlıktır. Çocuklarda yetişkinlere göre daha karmaşık seyredebilir; mani (taşkınlık) ve depresyon (çökkünlük) dönemleri bazen aynı gün içinde bile yer değiştirebilir.

Mani (Taşkınlık) Döneminin Belirtileri:

Aşırı Enerji: Hiç yorulmadan saatlerce hareket etme, uyku ihtiyacında ciddi azalma (3 saat uyuyup enerjik kalkma).
Fikir Uçuşması: Çok hızlı konuşma, konudan konuya atlama, düşüncelerin hızıyla yarışma.
Aşırı Özgüven: Kendini çok özel veya yetenekli hissetme (gerçeküstü güçlere sahip olduğunu düşünme).
Dürtüsellik ve Risk: Tehlikeli oyunlar oynama, aşırı para harcama veya yaşına uygun olmayan riskli davranışlar.

Depresyon (Çökkünlük) Döneminin Belirtileri:

Yoğun Mutsuzluk: Sürekli ağlama hali veya boşluk hissi.
Enerji Kaybı: Yataktan kalkmakta zorlanma, en sevdiği aktivitelere karşı ilgisizlik (Anhedoni).
Suçluluk ve Değersizlik: Kendini her şey için suçlama, özgüvende ani yıkım.
Odaklanma Güçlüğü: Okul başarısında belirgin düşüş ve karar vermede zorlanma.
Bipolar Bozukluk ve Ergenlik Dalgalanmaları Arasındaki Fark
Ebeveynlerin en büyük kaygısı, ergenlik krizleri ile hastalığı karıştırmaktır.

Ankara ergen psikiyatristi Uzm. Dr. Emine Taşyürek'e göre fark "işlevsellikte" yatar. Ergenlik dalgalanmaları kısa sürelidir ve genç hayatını sürdürmeye devam eder. Bipolar bozuklukta ise bu değişimler haftalarca sürer ve gencin okulunu, arkadaşlıklarını, aile huzurunu tamamen bozar.

Akademik ve Sosyal Hayata Etkileri

Bipolar bozukluk yaşayan bir öğrenci için okul ortamı oldukça zorlayıcıdır. Mani dönemlerinde dikkati çok dağınıktır ve kurallara uymakta zorlanır (Genellikle DEHB ile karıştırılır). Depresif evrelerde ise motivasyon tamamen bittiği için devamsızlıklar başlar. Sosyal yaşamda ise mani dönemindeki saldırganlık veya depresyondaki içe kapanma, akran zorbalığına veya sosyal izolasyona yol açabilir.

Ankara'da Bipolar Bozukluk Tedavi Yaklaşımları

Uzm. Dr. Emine Taşyürek, Ankara’daki kliniğinde bipolar bozukluk tedavisini üç temel sacayağı üzerine kurar:

1. İlaç Tedavisi (Duygudurum Düzenleyiciler): Bipolar bozukluk biyolojik bir hastalıktır. Beyindeki kimyasal dengeyi sağlamak için duygudurum düzenleyiciler (lityum vb.) veya antipsikotikler uzman kontrolünde kullanılır. İlaçların amacı, uçlar arasındaki savrulmayı durdurup çocuğu "normal" bölgeye getirmektir.

2. Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ve Psiko-eğitim: Çocuğa hastalığının ne olduğunu anlatmak, tetikleyicileri (uykusuzluk, stres) fark etmesini sağlamak tedavinin başarısını artırır. BDT ile duygusal regülasyon becerileri kazandırılır.

3. Aile Terapisi ve Okul İş Birliği: Bipolar bozukluk tüm aileyi etkiler. Aile terapisi ile ebeveynlere "kriz anlarında nasıl davranmalı?" ve "ilaç uyumu nasıl sağlanmalı?" gibi konularda rehberlik edilir. Okul ile kurulan köprü sayesinde öğretmenin çocuktaki değişimleri erken fark etmesi sağlanır.

İntihar Riski ve Erken Müdahale
Özellikle depresif dönemlerde görülen umutsuzluk, çocuk ve ergenlerde kendine zarar verme riskini artırabilir. Uzm. Dr. Emine Taşyürek, bipolar bozukluğun bir kader olmadığını, ancak profesyonel destek alınmadığında tehlikeli olabileceğini vurgular. Erken tanı, bu riskleri minimize etmenin tek yoludur.

Çocuğunuzun yaşadığı derin dalgalanmaların arkasında tıbbi bir neden olabilir. Ankara çocuk ve ergen psikiyatristi Uzm. Dr. Emine Taşyürek, Söğütözü/Beştepe bölgesindeki kliniğinde, çocuklarınızın ruhsal dengesini yeniden kurmak ve onlara huzurlu bir gelecek sunmak için bilimsel tecrübesiyle yanınızdadır.