Özgül Öğrenme Güçlüğü (Disleksi, Diskalkuli, Disgrafi): Ankara Çocuk Psikiyatrisi

Ankara çocuk ve ergen psikiyatrisi alanında bilimsel yaklaşımlarıyla öne çıkan Uzm. Dr. Emine Taşyürek, çocukların akademik hayatını ve özgüvenini doğrudan etkileyen Özgül Öğrenme Güçlüğü (ÖÖG) konusunda ailelere rehberlik etmektedir. Özgül öğrenme güçlüğü, bir çocuğun zekası normal ya da normalin üzerinde olmasına rağmen, okuma, yazma veya matematik gibi temel akademik becerileri kazanırken yaşadığı nörolojik temelli zorlukları ifade eder.

Özgül Öğrenme Güçlüğü Nedir?

Öğrenme güçlüğü, beynin bilgiyi işleme süreçlerindeki farklılıklardan kaynaklanan nörogelişimsel bir durumdur. Okul çağındaki çocuklarda görülme sıklığı %5 ile %15 arasındadır. Bu durum bir hastalık değil, beynin "farklı" çalışma biçimidir. Genetik ve çevresel faktörlerin etkileşimiyle ortaya çıkan bu tabloda, özellikle sözel ve sayısal bilginin algılanması, saklanması ve geri çağrılması süreçleri etkilenmiştir.

En Sık Görülen Türleri

Disleksi (Okuma Bozukluğu):

Kelimeleri doğru ve akıcı okuma, heceleme ve okuduğunu anlama becerilerindeki zorluklardır. En yaygın görülen türdür.

Diskalkuli (Matematik Bozukluğu):

Sayı kavramını anlama, dört işlem yapma, ritmik sayma ve matematiksel sembolleri işlemedeki güçlükleri kapsar.

Disgrafi (Yazılı Anlatım Bozukluğu):

Yazım hataları, okunaksız el yazısı, harf atlama ve düşünceleri kağıda dökerken yaşanan organizasyon bozukluklarıdır.
Öğrenme Güçlüğü Belirtileri: Ne Zaman Şüphelenilmeli?

Ankara çocuk psikiyatrisi kliniğimizde gerçekleştirdiğimiz muayenelerde, ÖÖG belirtilerinin genellikle okulun ilk yıllarında belirginleştiğini görmekteyiz. Ancak okul öncesi dönemde de bazı işaretler mevcuttur:

Okul Öncesi: Kelime dağarcığının yavaş gelişmesi, ayakkabı bağlama veya düğme ilikleme gibi ince motor becerilerde gecikme, kafiyeli kelimeleri ayırt edememe.

Okul Dönemi: Harfleri karıştırma (b-d, m-n), ters okuma (ev-ve), yavaş ve hatalı okuma, sayıları karıştırma, sağ-sol ayrımını yapamama.

Tanı Süreci ve Bilimsel Değerlendirmeler

Uzm. Dr. Emine Taşyürek, Ankara'daki kliniğinde tanı sürecini kapsamlı bir "ayırıcı tanı" prensibiyle yürütür. Çocuğun akademik geriliğinin nedeni zeka seviyesi, görme/işitme kaybı veya duygusal bir travma değilse, öğrenme güçlüğü tanısı netleşir. Tanı sürecinde kullanılan yöntemler:

Klinik Muayene: Çocuğun gelişim öyküsü ve akademik geçmişi incelenir.

WISC-IV Zeka Testi: Bilişsel profili anlamak ve güçlü alanları saptamak için uygulanır.

MOXO Dikkat Testi: Öğrenme güçlüğüne sıklıkla eşlik eden DEHB durumunu ayırt etmek için kullanılır.

Özel Eğitim Bataryaları: Okuma, yazma ve görsel algı seviyesini ölçen testler uygulanır.

Tedavide "Özel Eğitim" ve Psikiyatrik Destek

Özgül öğrenme güçlüğünün tıbbi bir ilaç tedavisi yoktur; ancak bu durumun tek ve en etkili ilacı özel eğitimdir. Eğitim, çocuğun zorlandığı alanları telafi etmeye yönelik bireyselleştirilmiş bir programı içermelidir.

Ankara çocuk psikiyatrisi uzmanı olarak Dr. Emine Taşyürek, bu süreçte ortaya çıkabilecek ikincil sorunları (sınav kaygısı, depresyon, özgüven eksikliği) yönetmek için psikoterapötik destek sağlar. Eğer eşlik eden bir Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu varsa, odaklanmayı artıracak farmakolojik tedaviler eğitimden alınan verimi artırabilir.