Tedavi doğru değerlendirmeyle başlar
Dikkatsizlik, hareketlilik ve dürtüsellik farklı ortamlarda ve gelişim düzeyine göre incelenir. Aile ve öğretmen gözlemleri, gelişim öyküsü, okul işlevleri, uyku ve eşlik eden kaygı ya da öğrenme sorunları değerlendirilir. Tek bir test veya kısa gözlem DEHB tanısı için yeterli değildir.
Hedef “uslu çocuk” değil daha iyi işlevselliktir
Tedavi hedefleri somut kurulmalıdır: sabah rutinini tamamlamak, ders yönergelerini izlemek, akran çatışmalarını azaltmak veya ödev süresini yönetmek gibi. Çocuğun güçlü yanlarını koruyan bu yaklaşım, yalnızca yetişkinlerin şikâyetini azaltmaya odaklanan belirsiz hedeflerden daha sağlıklıdır.
Ebeveyn becerileri tedavinin temel parçalarındandır
Kısa ve açık yönerge verme, beklenen davranışı önceden söyleme, olumlu davranışı hızlı fark etme ve öngörülebilir sonuçlar kullanma ev içindeki gerilimi azaltabilir. Küçük çocuklarda ebeveyn davranış yönetimi eğitimi özellikle önemlidir. Kurallar az, anlaşılır ve her bakım veren için tutarlı olmalıdır.
Okul düzenlemeleri çocuğa göre seçilir
Öğretmenle ortak hedef belirlemek, dikkat dağıtıcıları azaltmak, görevleri bölmek, görsel plan kullanmak ve kısa geri bildirim vermek yararlı olabilir. Her çocuğa aynı oturma düzeni veya aynı ek süre uygun değildir. Uygulamanın işe yarayıp yaramadığı, gözlenebilir verilerle izlenmelidir.
İlaç tedavisi kararında fayda ve risk birlikte konuşulur
İlaç gerekip gerekmediği; yaş, belirtilerin ağırlığı, işlev kaybı, önceki müdahaleler ve eşlik eden durumlara göre hekimle kararlaştırılır. Başlandığında iştah, uyku, büyüme, kalp-damar öyküsü, duygudurum ve hedef belirtiler düzenli izlenir. Doz değişikliği aile tarafından kendi başına yapılmamalıdır.
Eşlik eden güçlükler tedavi planını değiştirir
Özgül öğrenme güçlüğü, kaygı, depresyon, tikler, uyku sorunları ve davranış güçlükleri DEHB’ye eşlik edebilir. Akademik başarısızlığı yalnızca dikkatsizliğe bağlamak veya her öfke davranışını DEHB olarak görmek müdahaleyi eksik bırakır. Plan, belirlenen her ihtiyaca ayrı yanıt vermelidir.
İzlemde neye bakılır?
Kontrollerde belirtilerin yanı sıra okul performansı, aile ilişkileri, arkadaşlıklar, özsaygı ve olası yan etkiler değerlendirilir. Tedavi çocuğun gelişimiyle birlikte değişebilir; işe yarayan yöntemler sürdürülür, yarar göstermeyenler gözden geçirilir. Aile ve okuldan düzenli geribildirim alınması kararları güçlendirir.