Akran Zorbalığı ve Psikolojik Etkileri | Çocuk Psikiyatri

Akran Zorbalığı ve Siber Zorbalık I Ankara Çocuk Psikiyatri Doktoru

Akran zorbalığı; bir veya birden fazla çocuğun, kendilerinden daha güçsüz gördükleri bir akranına karşı kasıtlı, sürekli ve zarar verici eylemlerde bulunmasıdır. Ankara çocuk ve ergen psikiyatrisi uzmanı Uzm. Dr. Emine Taşyürek, zorbalığın sadece fiziksel darbe olmadığını; sözel aşağılama, sosyal dışlama ve günümüzde dijital platformlar üzerinden yürütülen siber zorbalık şeklinde de karşımıza çıktığını belirtmektedir.

Akran Zorbalığının Çeşitleri Nelerdir?

Zorbalık, çocuğun hayatına farklı maskelerle sızabilir:

Fiziksel Zorbalık: İtme, vurma, eşyalarına zarar verme.
Sözel Zorbalık: İsim takma, alay etme, tehdit etme.
Sosyal (İlişkisel) Zorbalık: Gruptan dışlama, dedikodu yayma, görmezden gelme.
Siber Zorbalık: Sosyal medya üzerinden hakaret etme, izinsiz fotoğraf paylaşma veya dijital ortamlarda aşağılama.

Çocuğun Zorbalığa Uğradığı Nasıl Anlaşılır? (Kırmızı Bayraklar)

Çocuklar genellikle korku veya utanç nedeniyle zorbalığa uğradıklarını saklayabilirler. Uzm. Dr. Emine Taşyürek, ailelerin şu belirtilere karşı uyanık olmasını önerir:

Okul Reddi: Aniden okula gitmek istememe veya okul saati yaklaşınca oluşan fiziksel şikayetler (karın ağrısı vb.).
Akademik Düşüş: Konsantrasyon kaybı nedeniyle ders notlarında ani gerileme.
Duygusal Değişimler: İçe kapanma, aşırı sinirlilik, uyku bozuklukları veya kabuslar.
Fiziksel İşaretler: Açıklanamayan morluklar, yırtılmış kıyafetler veya kaybolan kişisel eşyalar.
Özgüven Kaybı: "Ben değersizim" veya "Kimse beni sevmiyor" gibi ifadelerin sıklaşması.

Ankara’da Akran Zorbalığına Profesyonel Müdahale

Zorbalık süreci; mağdur olan çocukta depresyon, yaygın anksiyete bozukluğu ve ilerleyen dönemlerde travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) riski yaratır. Beştepe’deki kliniğimizde bu süreci üç temel aşamada yönetiyoruz:

1. Mağdur Çocuk İçin Terapi: Çocuğun zedelenen özgüvenini onarmak, ona "hayır" diyebilme becerisi kazandırmak ve sosyal etkileşimlerde kendini koruma stratejilerini (Bilişsel Davranışçı Terapi yöntemleriyle) öğretmek.

2. Aile Danışmanlığı: Ebeveynlere, çocuklarıyla güvenli bir iletişim dili kurmaları ve okul yönetimiyle nasıl etkili bir iş birliği yapacakları konusunda rehberlik ediyoruz.

3. Sosyal Beceri Eğitimi: Zorbalığa karşı durabilen, duygusal zekası yüksek ve empati yeteneği gelişmiş bireyler yetiştirmek hedeflenir. Bazı durumlarda zorbalık yapan (zorba) çocuk için de dürtü kontrolü ve öfke yönetimi üzerine çalışılması gerekir.

Siber Zorbalık: Dijital Dünyadaki Tehlike

Dijitalleşen dünyada zorbalık artık okul sınırlarını aşarak çocuğun odasına, telefonuna kadar girmektedir. Ankara ergen psikiyatristi olarak Uzm. Dr. Emine Taşyürek, siber zorbalığın mağdur üzerinde "hiçbir yerde güvende değilim" hissi yarattığını ve bu durumun intihar düşüncelerine kadar varabilen ciddi sonuçlar doğurabileceğini vurgular. Dijital ayak izi ve siber güvenlik bilinci, terapinin önemli bir parçasıdır.

Ailelere Tavsiyeler
Çocuğunuzu suçlamadan dinleyin: "Sen ne yaptın da sana vurdu?" gibi sorular mağduriyet hissini artırır.
Okul ile şeffaf iletişim kurun: Olayı büyütmeden ama ciddiyetini koruyarak çözüm ortağı olun.
Özgüvenini destekleyin: Okul dışı hobi ve kurslarla çocuğun farklı alanlarda başarı tatmasını sağlayın.

Akran zorbalığı geçici bir dönem değil, müdahale edilmediğinde çocuğun gelecekteki karakter yapısını ve insan ilişkilerini etkileyen derin bir yaradır. Uzm. Dr. Emine Taşyürek, Ankara Beştepe'deki kliniğinde, çocuklarınızın okul hayatında kendilerini güvende hissetmeleri ve sağlıklı bireyler olarak yetişmeleri için bilimsel tecrübesiyle yanınızdadır.